१०
कात्तिक, गुल्मी । गुल्मीको अर्गानिक कफी विदेशमा लोकपि्रय बनिरहेका बेला
यहाँका कफी किसान भने सेतो गबारोको प्रकोपबाट चिन्तित बनेका छन् । जैविक मल
प्रयोग गरेर उत्पादन हुँदै आएको कफी जापान, दक्षिण कोरिया,
अस्ट्रेलियालगायतका मुलुकमा बढी लोकपि्रय बनेको छ । तर, झन्डै तीन वर्षदेखि
देखिन थालेको सेतो गबारो अहिलेसम्म पनि नियन्त्रणमा नआएपछि किसान चिन्तित
छन् । सन् १९९५ मा आँपचौरका एक व्यक्तिको घरबाट सुरु भएको कफीखेती गत
आर्थिक वर्षसम्ममा जिल्लाका ४५ गाविसमा विस्तार भएको जिल्ला कृषि विकास
कार्यालय गुल्मीले जनाएको छ ।
बहत्तर वर्षअघि आँपचौरका हीरा गिरीले बर्माबाट ल्याएर परीक्षणका रूपमा
सुरु गरेको कफीखेतीलाई अहिले जिल्लाका थुप्रै किसानले व्यवसायिक रूपमा
अपनाएर राम्रो आम्दानी गरिरहेका छन् । कफीखेतीमा लागेर राम्रो आम्दानी
गर्नेहरू जिल्लामा थुप्रै छन् । तर पछिल्लो दुई वर्षमा अधिकांश किसान लाखौँ
कफीका बोट सेतो गबारोकै कारण काटेर फाल्न बाध्य भएको कृषि विकास
कार्यालयका वरिष्ठ कृषि विकास अधिकृत नरहरिप्रसाद घिमिरेले बताउनुभयो ।तीन हजार ५०० भन्दा बढी किसानले उत्पादन गरेको कफीको बजारीकरणका लागि जिल्ला सहकारी सङ्घले सघाउँदै आएको छ । विसं २०५२ मा हल्यान्डमा निर्यात सुरु भएको यहाँको अर्गानिक कफी अहिले जापान र कोरियाका अधिकांश बजारमा पुग्ने गरेको छ ।
“जापानीहरू बारीमै आएर कफी खरिद गर्ने र अर्गानिक परीक्षण गर्न थालेपछि हामी थप उत्साहित बनेका थियौँ”, बलिथुमका घनश्याम गौतमले भन्नुभयो, “तर पछिल्ला वर्षहरूमा नियन्त्रण गर्नै नसक्ने गरी सेतो गबारोले सताएको छ ।” गौतमले कफी बिक्री गरेर वाषिर्क रु ४० हजार कमाएको बताउनुभयो । घमिरका यमबहादुर कार्कीले पनि विदेशीले सजिलै खरिद गर्न लागेका बेला कफीका बोटमा लागेको रोगले आफूलाई निकै चिन्तामा पारेको बताउनुभयो ।
सहकारी सङ्घका व्यवस्थापक युवराज आर्चायका अनुसार गत वर्ष जिल्लामा उत्पादन भएको ७६ मध्ये २८ टन कफी कोरिया निर्यात भएको थियो । यस वर्ष उत्पादन बढेर झन्डै ९० टन पुगेको छ । उहाँका अनुसार गत वर्ष कफी बिक्रीबाट किसानले आन्तरिकसहित रु एक करोड २० लाखभन्दा बढी रकम बुझेका थिए । सङ्घले किसानलाई गि्रनबिन, चेरी र पार्चमेन्ट गरी स्तर विभाजन गरेर रकम भुक्तानी गर्ने गरेको छ ।
गुल्मीको कफी जापान र कोरियामा गुल्मी अर्गानिक कफी कै नामबाट परिचित छ । कृषि कार्यालयका अनुसार जिल्लामा १२५ हेक्टर क्षेत्रफल जमिनमा अर्गानिक कफीखेती गरिन्छ । विदेशमा माग बढ्दै जान थालेपछि अर्गानिक कफीखेतीको क्षेत्र हरेक वर्ष पाँच हेक्टरका दरले वृद्धि गर्ने गरेको कृषि विकास कार्यालयका योजना अधिकृत मणिरत्न अर्यालले बताउनुभयो । जिल्लामा बोक्रा छोडाइएका क वर्गको कफीको मूल्य प्रतिकिलो रु १८५ र सुकेको कफीको प्रतिकिलो रु ८५ छ । रासस
