'भन्सार तिर्न नपरे सोलार ल्याउन तयार'
१८ पुस, काठमाडौं । राजधानी काठमाडौंसहित प्रमुख शहरमा बसोबास गर्नेले
हिजोआज बिजुली बत्तीको उज्यालो कमै देख्न पाउँछन् । टेलिभिजन हेर्नु,
फ्रिज, आइरन र वासिङ मेशिन चलाउनु त परको कुरा । लोडसेडिङ अहिले नै १२
घण्टा पुगिसकेको छ । माघसम्ममा यो अवधि अझै बढ्ने निश्चित छ ।
भारतबाट ल्याउने र थर्मल प्लान्ट बनाउने विकल्प पनि सहज नभएकाले नेपालीले
अझै केही वर्ष लोडसेडिङको मार खेप्नुपर्ने प्राधिकरणका कर्मचारीले नै
बताउँदै आएका छन् । त्यसैले यस्तोबेला बिजुलीबाट चल्ने भन्दा पनि बिजुली
बत्तीको विकल्प दिने सरसामग्रीहरुको किनबेच बढेको छ । तर, बैदेशिक
रोजगारबाट फर्केकाहरुले टेलिभिजन लगायतका सामान ल्याउन छाडेका छ्रैनन् ।
बैदेशिक रोजगारीमा गएर र्फकंदा धेरैले टेलिभिजन, घडी, ब्लाङ्केटजस्ता
सामानहरु ल्याउने गर्छन् । त्यसमा पनि टेलिभिजन कसैले छुटाउँदैन । तर
हिजोआज बिदेशबाट र्फकनेले टेलिभिजनसँगै टर्चलाईन पनि बोक्ने गरेका छन् ।
‘दुई वर्षयता टर्च लाइट बोकेर र्फकने कामदारहरुको संख्या बढेको छ’ नेपाल
बैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघका उपाध्यक्ष कुमुद खनालले भन्नुभयो-’लोडसेडिङ
बढ्न थाल्दा टर्चलाइट ल्याउने चलन बढेको हो ।’
एकदुई किलोमिटरसम्म
ज्योति पुग्ने यस्ता टर्च लाइट नेपालमा पाईंदैन । त्यसैले विदेशबाट
र्फकनेहरुको लागि यस्तो टर्च लाइट परिवार तथा आफन्तलाई उपहार दिने गतिलो
सामान बन्न सक्छ । नेपालमा व्यापारीहरुले बेच्ने हो भने ६ हजार
रुपैंयाभन्दा माथि पर्ने यस्तो टर्चलाइटलाई विदेशमा दुईदेखि साढे दुईहजार
रुपैंयासम्म नै पाइन्छ ।
सोलारमा भन्सार छुट दिन माग
कम्प्युटर र ल्यापटप बाहेक बिदेशबाट अरु सामान ल्याउँदा भन्सार तिर्नुपर्छ ।
तर, कामदारले एकएक थान टर्चलाईट ल्याउँदा विमानस्थलका कर्मचारीले दुःख
दिने र शुल्क लिने गर्दैनन् । टेलिभिजनमा आकार र इन्च अनुसार भन्सार शुल्क
लिने गरिन्छ । ‘टेलिभिजन सबैको लागि आवश्यक जस्तो भैसकेकाले लोडसेडिङ भएपनि
कामदारले ल्याउन छाड्दैनन्’ खनालले भन्नुभयो -’त्यसैले बिजुलीको विकल्प
दिने सामान सहज रुपमा ल्याउन सक्ने वातावरण बनाउनुपर्छ ।’
सरकारले
भन्सार छुट दिने हो भने बैदेशिक रोजगारबाट र्फकने सबै कामदारले सोलार
प्यानल बोकेर आउने उहाँले बताउनुभयो । ‘सोलार भयो भने टेलिभिजन चलाउन र
बत्ति बाल्न सकिन्छ’ खनालले भन्नुभयो-’सरकारको यसतर्फ ध्यान जान जरुरी छ ।’
अहिले बिदेशबाट र्फकनेले सोलार प्यानल ल्याउन सकेका छैनन् । चर्को भन्सार
शुल्क तिर्नुपर्दा यहाँ किनेको भन्दा महंगो पर्न सक्छ । कतिपय कामदारले
विदेशम राम्रो तथा सस्तो पाइने हुनाले एकैथरीका धेरै ल्याउने गरेका छन् ।
तर, एकै प्रकारका सामान धेरै ल्याउँदा भन्सार शुल्क बढी लाग्छ । त्यसैले
जुनसुकै सामान पनि एक-एकवटा ल्याउन उपयुक्त हुन्छ । अझ नयाँभन्दा प्रयोग
भएका सामान ल्याउँदा भन्सार तिर्न पर्दैन ।
